Projektet

Проектот ги истражува и демонстрира можностите за адаптација на земјоделството кон растечките климатски предизвици. Визијата е развој на капацитети за одржливо и поотпорно земјоделство со примена на иновативни дигитални, агротехнички и биолошки решенија.

Проектот вклучува тестирање на нови практики директно на терен кај различни земјоделски култури, користење на паметни уреди како сензори, агрометеоролошки станици и дронови, како и примена на природни и еколошки прифатливи методи за подобрување на својствата на почвата и конзервирање на влагата.

Адаптивните мерки и истражувачките полиња на проектот се претставени на Опитното поле на Факултетот во Долно Лисиче, а на обуката за паметно земјоделство учествуваа и средношколци од Куманово и од Скопје.

Во последните години постои голем интерес за функционалните својства на овошјето и зеленчукот, како и нивниот придонес за здравјето на луѓето. Овошјето и зеленчукот се извор на голем број корисни хранливи состојки меѓу кои значајно место заземаат полифенолите. Полифеноли се органски соединенија кои природно се присутни во растителната храна.

Тие се антиоксиданси, односно ги сврзуваат слободните радикали кои ги оштетуваат клетките и го зголемат ризикот од различни заболувања.

Консумирањето на храна богата со полифеноли е од големо значење, бидејќи придонесува во превенција од различни заболувања. Истражувачите и преработувачите на храна сѐ повеќе се заинтересирани за идентификација и определување на полифенолите во свежа и преработена храна.

Факултетот е еден од 19 партнери во проектот. DIVAGRI е акционен истражувачки проект кој има за цел да ја подобри продуктивноста на земјоделските производители преку воведување седум нови технологии во земјоделското производство, да ја подобри соработката меѓу производителите и индустријата и да ја зачува животната средина.

Една од новите технологии е системот за микронаводнување SLECI (self-regulating, low energy, clay-based irrigation). Резултатите се претставени на IV меѓународен симпозиум за земјоделство и храна (ISAF 2022) во Охрид, на здруженијата и федерациите на земјоделците и на студентите на Деновите на кариерата на Факултетот.

Студенти под менторство на проф. д-р Вјекослав Танасковиќ го претставија проектот на EIT Food Awareness Event & Challenge Labs 2025, одржан од 28 до 30 октомври во Скопје.

Факултетот е партнер во проектот и беше домаќин на четвртиот транснационален состанок, одржан на 16 октомври 2023 година.

Проектот е кофинансиран од Европската Унија и од националните фондови на земјите учеснички. Факултетот е имплементатор, во соработка со Агенцијата за поттикнување на развојот во земјоделството – АПРЗ.

Во рамките на проектот е изработена анализата „Можности за вработување во земјоделскиот сектор – состојба и препораки за примарните производители, агробизнис секторот и младите од Пелагониски регион“.

Проектот, што го спроведе Факултетот, има за цел да го подобри развојот и планирањето на политиките за земјоделство и рурален развој во Република Северна Македонија и да придонесе кон подобро креирање политики за долгорочно зајакнување на жените во земјоделството.

Проектот идентификуваше три клучни резултати: податоци засновани на докази за претставниците на владините институции и креаторите на политики, за родово одговорните мерки и буџети да се интегрираат во националните програми за земјоделство и рурален развој; градење капацитети на институциите и креаторите на политики за вклучување на родовите аспекти во земјоделските политики и програми; и зајакнување на жените во земјоделството и руралните средини за пристап до мерките за поддршка и нивно користење.

Документот за политики го изработија проф. д-р Марина Нацка, проф. д-р Андреас Дрихутис (Земјоделски универзитет во Атина), проф. д-р Родолфо М. Најга (Универзитет Тексас А&М), проф. д-р Драги Димитриевски и проф. д-р Ивана Јанеска-Стаменковска; резултатите се претставени на завршниот настан на 14 јуни 2023 година.